Categoría: O rato no andel

De libros, e cousas polo estilo…

Los desorientados

ImaxeHai tempo que Maalouf me atrae. Desde que lin a edición de Baldassare de Xerais, que me levou a “Leon el Africano” e agora veño de rematar esta novela que comecei con pouca gana e na que fun meténdome pouco a pouco, como quen lle entra a un botelo que se resiste pero acaba entusiasmando a pesar dos osos.

Narra o escritor libanés a peripecia dun grupo de colegas de universidade no periodo anterior á guerra no Líbano, guerra da que case todos os escollidos membros da gavela consiguen librar con maior ou menor fortuna, agás o que quedou no país que aparece como vítima irremediable da contenda e como pretexto narrativo .

A verdade é que empeza con lentitude, anímase despois das primeiras páxinas e o final resulta, como mínimo, sorprendente, aínda que un non sabe se cualificalo de lixeiramente decepcionante.

Especialmente indicado para maiores de idade en reconversión ideolóxica e exiliados interiores e exteriores de todas as patrias (agás da que dea boa sombra, que di O’Rivas)

As plumas do moucho

clip_image001Andaba o rato rillando papel novo (As luces de noutrora, de Edelmiro Vázquez Naval) e non tan novo (Bater de sombras, F.X. Fernández Naval) e, como asno de Buridán, viuse sorprendido por unha viaxe que interrompeu ambos banquetes. O destino levouno a unha tarde de choiva, nas terras de Quiroga, e o desmedido apetito a repasar andeis que non visitaba había algún tempo, unha canseira que lle entra de cando en vez e o leva a encher a boca con sabores almacenados á espera do seu regreso. Foi así que bateu n’As plumas do moucho, unha novela que entre Luis García Mañá e IrIndo sacaron ás librerías aló polo ano 1999, antes de rematar o século pasado: a penas hai once anos e parece que hai un século!

A novela, ambientada nos anos inmediatamente posteriores á segunda guerra mundial, esconde paisaxes, personaxes e temas que se van ensarillando na trama como as mechas do touciño na carne do asado, de maneira que o prantexamenteo inicial, unha trama estraperlista de wolframio que deriva á penicilina ao fin da guerra –un tema que ben podería, por si mesmo, soster a novela- vaise enchoupando coa auga miúda das angueiras e as vontades humanas máis achegadas aos escuros asuntos do corazón, as inclinacións sexuais e as identidades reais e ficticias coas que carga o ser humano. Se a isto lle engadimos un po de paisaxismo ben levado, e un gran ou dous desa pementa do misterio e a bruxería, teremos un prato que ben se rilla dunha atacada, especialmente se a choiva peta na fiestra, e o lume arde na lareira, ou no fogar da cociña de ferro, que non é o mesmo, pero vale igual.

Na cerna da selva

clip_image002Pere Tobaruela, nacido en Barcelona en 1965, é licenciado en Xeografía e Historia, e autor dunha obra extensa en catalán, e esta é a súa primeira novela galega, que non o seu primeiro libro galego, pois xa tiña publicado con anterioridade a escolma de contos “Con ollos de neno”.

Citamos a formación do autor porque esta reflíctese no rigor na preparación dos escenarios, na posta en antecedentes ao lector das situación na que a acción se desenvolve, formando parte dunha “mise en scene” verdadeiramente completa e que non pesa na narración, ao contrario: esta vaise integrando na paisaxe formada pola minuciosa descrición dos territorios africanos e das querelas e guerras que azoutan a rexión, as etnias que conforman os diversos territorios –tan penosa como interesadamente incluídos en fronteiras trazadas a tiralíneas por uns colonizadores que a penas deixan lugar a outras palabras que ignorancia e vil explotación- e as súas rivalidades, ancestrais ou recentemente atizadas polos intereses económicos das potencias do mundo desenvolvido.

Sobre esta paisaxe, a trama aparentemente inxenua dun estudante que gaña unha viaxe para coñecer a Dianne Fossey e aos seus gorilas habitantes da néboa das montañas Virunga –quedará ainda algún?- desliza cunha solidez que vai gañando forza nos curtos capítulos nos que se divide a historia, unha lixeireza das divisións que tamén contribúe notablemente a unha lectura moclip_image004i cómoda do texto.

O non tan previsible final non evita os achados dramáticos da historia, que van acelerando a trama e que presentan con crueza certa unha realidade que, tal vez, estamos demasiado afeitos a esquecer.

A vila das ánimas

Jorge Emilio Bóveda, a piques de sacar un novo libro, ofrecíanos esta Vila das Ánimas alá pola caída do verán, e un, que ultimamente ten o vicio de simultanear lecturas varias, foi entrando na trama con vagar, ata acabar a lectura nunha tarde de inverno máis ben fea e gris, que resultou máis leve co último bocado a estas páxinas.

clip_image001A novela ten un punto caneiriano, ou dous: a influencia de Caneiro é ben visible en xiros, expresións e formalismos, e nun certo aire sentimental que preside toda a narración, un conto no que se parte da desavenencia expresa entre dous mundos –ou máis ben no desprezo evidente dun por parte do outro- para facer unha parábola do sentido da existencia. A mestura da realidade e do imaxinario, do rural e do urbano, do vital e do ultravital (aquilo que poida haber alén da vida, e a súa máis que posible conexión con esta, enredada na trama dos afectos) compoñen un relato atraente, cunha derta disharmonía rítimica: a novela avanza a arrempuxóns, cunha serie de dentes de serra cataclísmicos que levan ao lector ben enredado, cunha trama ben montada e bastante divertida, e personaxes definidos a trazos de sal gordo que encaixan perfectamente no ritmo e nas intencións do autor, que non deixa de sorprendernos ata a última páxina.