Mes: Decembro 2019

Fai o que debes (2)

O home contemplou o lameiro que se estendía aos seus pés: as cabras tíñano pacido a conciencia, e apenas quedaba pasto para unha semana. Ese foi o resultado do seu cálculo, mentres aloumiñaba a cabeza do can: levaba con el nove anos. Nove anos nos que defendera as ovellas dos lobos – e dos ladróns de años- como ningún outro can que tivera antes. O animal non deixaba entrar a ninguén a calquera couto onde deixara as ovellas, e mesmo podía marcarlle ata onde quería que paceran os animais. Dicíalle:

– Sultán! Deica aquí!

Deitaba o pau no chan sinalando unha das columnas de pedra que sostiñan o valado metálico e alá se deitaba o cadelo. Nin ovella nin cabra, nin carneiro nin cabrón se atrevían a pisar a liña imaxinaria que formaban o pau, o cadelo, e os postes do valado.
Claro que o animal collera fama de malo. Poñía a mesma canseira en manter as ovellas alindadas que en manter á xente arredada do rabaño. E cando pasabas polo camiño e aqueles setenta quilos abaneaban a tela mentres o animal ladraba coma un esganado, os pelos rispábanselle a calquera. No verán, unha das raparigas do Anselmo caera de cú co susto, e o túzaro buscáralle as cóxegas dicindo que se era un can perigoso e se tiña os papeis do can e tumba que dálle. Que non quería volver ter que chamarlle a atención e chaparrachá.
A Sara dixéralle que o Anselmo viña coa rapazallada pasar a ponte da Inmaculada, así que, sentindo a picada dunha navalla no corazón, colleu a cadea e amarrou o can a un poste, cerca do caseto onde durmía, longo abondo para gardar o cortello das cabras, pero curto bastante para que non puidera achegarse ao valado do camiño.
O festivo pasaba sen outra novidade que a carraxe que lle deu o bico revirado do Anselmo ao ver o can atado. O talabarte ata se permitía berrarlle e acenarlle para encirralo, e o can esganábase tratando de responder a aquela provocación. Así que colleu o pau ferro – o mesmo co que matara o lobo que se botara ás ovellas cando o can era aínda cachorro- e foise alá.

-Home, Anselmo, que, como vai a cousa por alá abaixo?

-E logo, onde vas co pau ferro?

-Dixéronme que andaba un raposo dando voltas polas Bouzas, e vou ver que hai de verdade na cousa.

-Algo me dixo a nai…

-Seica lle matou todas as pitas á Isolina, onte á noite.

-Seica… Voume, que logo son horas de xantar.

Viuno subir a costiña sen volver a cabeza e entrou mirar se tiña auga a facenda, e o can. O animal lambeulle a man e el rañoulle o couquizo. Logo de comprobar que todo parecía estar como debía, pousou o pau ferro e mirou o reloxo. Ou apuraba ou xa non chegaba á ferretería. Mirou o ceo, pensou se meter as cabras no cortello, pero a presa empuxouno e deixounas fóra.
Xa de volta, abriu a xanela para refrescarse: o climatizador afogábao, afeito como estaba a pasar o tempo ao aire, e na furgoneta non había maneira de o desconectar. Tiña a temperatura ao mínimo e aínda así…
Sentiu latir os cans en canto baixou o vidro e no medio do estrondo da grea escoitou a voz do Sultán. Calcoulle ao ferro e entrou a toda presa no lugar. Deixou o coche diante da casa e marchou ao prado onde deixara as cabras. Tres cans rodeaban ao Sultán e mentres un o levaba pra diante o outro mordíao por detrás, pero o can defendíase daqueles tres, e defendía ás cabras, arrecantadas entre o cortello –coa porta pechada polo aire- e o caseto do can, ao que lle corría o sangue polo lombo e as patas.
Coñeceu os cans. Non os había coñecer. Aquel can branco que levaba o transmisor era un fillo de puta que xa se botara a non se sabe cantos rabaños. Pegaban na presa e o xabalí levábaos onda houbese un rabaño para disimular o seu rastro, e entón os cans encirrados botábanse ás ovellas, cabras, burros… o que se lles puxera por diante. A maiores, nos últimos tempos, xa non se cazaba a escopeta. Os cans adestrábanse para aguantar o porco mentres o dono tiraba de coitelo e sacrificaba con el o animal. Abriu a cancela berrando e estrañando o pau ferro. En sentindo a voz do home os cans arredáronse e buscaron por onde fuxir. El chegouse ao animal, que o recoñeceu alasando antes de caer derreado, botando escuma rubia pola boca. Recolleu o pau ferro disposto a lle medir o lombo a algunha daquelas bestas, pero antes de os alcanzar viunos agatuñar pola tea metálica do valado e escapar a correr.
Mirou cara a fraga. Baixou un dios e volveu onda o can. Colleuno en brazos e marchou con el ao veterinario. Tiña que tranquilizarse. Pero mentres o can caiñaba no asento de atrás a culpa mordíalle o peito e a carraxe alampaba como a palla nas brasas.

Fai o que debes

O can levaba media hora caiñando arredor do coche, con esa ladaíña que bota cando quere algo que non pode conseguir. A última vez que lla oíra fóra cando se encontrou coa cadela do veciño e ela deu en mostrarse como o que é: unha cadela amorosa e con gana de troula. E o pobre animal intentábao: quería animarse e participar na festa, pero os anos pésanlle no lombo, mirábaa correr arredor del e … caiñaba.
Así que, estamos en que o can levaba media hora caiñando arredor do coche, e eu levaba media hora preguntándome se tería atopado outra vez ao ourizo cacho e choraba porque lle ensinaba os picos, ata que caín na conta de que a cadela do veciño levaba tamén media hora ladrando, a pesar da reconvención do amo e contra toda a súa mansedume. Tiña que haber algo alí, e saín ao lusco fusco despois de apañar unha lanterna algures – tiven que revolver varios caixóns – e fun cara aquela morea de pelo negro alarmada e comicamente amedoñada por algo que rebulía por baixo do chasis. Coa primeira luzada que botei por baixo dunha roda vin moverse uns pés, e acordei os primeiros meses do meu vello: cando medraba tanto que os pequenos que tiña por amigos se arredaban do brutallán que os machucaba con cada empurrón. Os pequenos arredábanse del e … caiñaba.
Si, alí, amorriñado debaixo do aceiro, estaba o cachorro. Orellas longas e caídas, corpo de fuso branco cunha manta marrón no lombo. E dentes. Parecía un cachorro de sabuxo, pero defendía a súa liberdade como un lobo. Buscando algún dos cazadores do lugar – que habían saber de onde fuxira aquel aventureiro – batín no veciño e mal que ben o home foi quen de sacalo de baixo da furgoneta, iso si: a captura pagouna con sangue; o cadelo deixou marcada a súa inconformidade coa nosa intención de volvelo ao seu lugar de procedencia. Non quixo probar nada do que lle ofrecemos, nin un grolo de auga. E mal aturou finalmente uns poucos mecos, arrecantado contra a reixa que cruzara procurando … non quero saber o que.
Logo de varias chamadas telefónicas descubrimos a fuga múltiple: catro irmáns fuxiran aquela tarde dunha canceira que non quedaba moi lonxe. Tiñamos nas mans ao derradeiro rebelde. Axiña virían buscalo para levalo onda súa nai. Chamou un claxon no cima do lugar e detrás apareceu un home que eu non coñecía para levar o animal. Seica non era o dono, pero viña enviado por el. Colleuno no colo e aloumiñouno para o tranquilizar.
Despedinme del co sentimento do deber cumprido.

Máis tarde, noutra conversa, alguén comentou que non era a primeira vez que escapaban os cans daquela canceira. Falouse dun can que andara dando voltas polo lugar varios meses, que fóra o dono quen o botara da casa a paus, e que, reclamado para facerse cargo do animal, dera como resposta:

– Pégalle un tiro.