Devanar vs Debanar

Para Marco Neves

Com agarimo e cumprimentos.

Devanando os miolos hai tres días dei en mirar de escribir un soneto cada día, e alá que fun, rescatando o meu Quinteiro das Tintas, que tiña abandonado hai algún tempo. E devanar devanei hoxe, que o procesador marcábame como gralla o meu devanar, que no último intento de achegarme a algo do que dixen, devanar tiña que ter o dobre sentido que eu lle quería dar: imaxinar, fantasear, dunha banda, e darlle uso á debanadoira, por outra.

Procurando resolver a miña dúbida sobre o funcionamento do corrector automático acudín a consulta do señor dicionario da RAG, do que -todo teño que dicilo- desconfío por sistema. E claro, aí foi que dei na pedra:

debanar_01

Como isto non é novidade ningunha procurei por proximidade: fun ao dicionario da Priberam, no que tampouco constaba, pero este dicionario ofrece unha interesante posibilidade aos que nos movemos nas fronteiras: unha listaxe de vocábulos semellantes.

debanar_02

De primeiras so me fixei na primeira das palabras, abondo semellante como para comprender que a raia fai das súas, gústeche ou non, pero:

debanar_03

Así que, postos a viaxar, marchei a Cataluña, onde se me ofreceron, ademais do resultado exposto, catro posibilidades de consulta:

debanar_04

Das que escollín a segunda, por ver se os cataláns tamén devanaban a cabeza, pero parece ser que non.

debanar_05

Resulta evidente que un dos dous significados que eu lle atribúo existen no castellano, mal chamado español, no meu punto de vista, que non penso discutir neste momento.

debanar_06

Pero, que hai do outro? O que esta claro é que o buscador sabe que é “devanarse los sesos”, un traballo parecido ao de facer que a Academia escolla a Carballo Calero para o Día das Letras Difuntas, pero non parece haber no castelán o significado de “fantasear, imaxinar” que a Priberam e eu lle atribuímos.

Non vou dicir que non sabía cal era a forma “normativa”. Téñoo ben claro:

debanar_07

E fíxome en que os dicionarios que seguen a norma rexistran un único significado, así que decido preguntarlle ao meu gurú persoal para estas cuestións, que non é outro que San Estraviz. E así, de primeiras, pois como que:

debanar_08

E claro, como que amarga. O conto é que un, que non é filólogo nin cousa que se lle pareza, e lembrando a particular relación do castelán cos étimos latinos en relación con “b” e “v” (avogado / abogado: o dilema!) así como a miña consulta ao catalán fixen unha pequena mudanza na procura:

debanar_09

E aí, o demo, aínda aparecían dous sentidos novos que encamiñan o poema cara outras dimensións.

Por curiosidade, e como teima persoal decidín volver ao comezo, e fixeime un algo máis na listaxe de sugestões da Priberam, e contra o final…

Olha! Parece que os brasileiros estão a dizer alguma coisa! A mesma que em Trás-os-Montes:

debanar_10

Por se alguem se perdeu:

debanar_11

Así que vou facer un cambio de fricativo a bilabial, aínda que so seja para non confundir aos amigos do Porto:

debanar_12

 

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair /  Cambiar )

Google photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google. Sair /  Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair /  Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair /  Cambiar )

Conectando a %s