Mes: Abril 2017

Unha vida perdida

Sensualismo, bragancés, cariña, lampadario, galvanocáustica.

Ela era bragancesa, lembrou, mentres analizaba o lampadario buscando a conexión que fallaba. Aquela luz deixara de funcionar había dous días, e a pesar da incomodidade repetida so puidera poñerse a arranxala nese instante, logo de dous días de xantares, ceas e almorzos atravesados por comentarios sardónicos. Susana era así. Nunca pedía as cousas de fronte e polas boas. Dáballe voltas a todo e el tiña que adiviñar en que andaba pensando antes de que llo fixera demasiado evidente, porque de tardar en detectar o que se lle antollaba a vinganza caía sobre el durante unha semana como mínimo. Aínda se preguntaba porque seguía alí, a ollar para el mentres desenroscaba a lámpada e a cambiaba por unha nova.

– Seis euros por unha lámpada. Menuda estafa!

Era iso. Quedábanlle dous ou tres días aguantando a aguillada mordaz daquela súa lingua, como vinganza por non atopar antes dous minutos para arranxar a luz do corredor. Agora xa podían percorrer a longa distancia do salón ao dormitorio sen necesidade de ir agarrándose ás paredes, pensou, mentres lembraba o ovalo triste da bragancesa despedíndose na estación vinte anos atrás.

– Vas vir?

– Claro.

Prometérallo, pero fora incapaz de cumprir. Fóra incapaz de recoñecer que non era aquel sensualismo exacerbado do seu corpo o que lle metía medo, senón a perspectiva de encadearse a un sentimento. Por iso nunca collera aquel camiño, a pesar de que a estrada o tentaba desde entón día si e día tamén, e seus ollos perseguían o asfalto, intuíndo aquela como unha falla inmensa, un grave fracaso, a máis estúpida das decisións. De cando en vez, como agora, botaba os ollos á estrada e soñaba que fuxía ao encontro do seu amor adolescente.

Colleu o desaparafusador e pegou con el no cable para retirar os restos queimados e facer un enganche novo, poñendo “a” cariña, un aceno paifoco que lle agromaba, inevitablemente, cada vez con máis frecuencia, ao se encontrar atrapado naquela vida na que se deixara caer logo de dar voltas como unha buxaina, e mirar de fuxir dela pola xanela do soño.

Ese simple aceno trouxo unha cura galvanocáustica a tanta saudade acumulada: a descarga que o percorreu convenceuno, un segundo antes de morrer, que non, que definitivamente nunca pisaría Braganza.

Medrade e multiplicádevos

Kharxa, taquigraficamente, contraceptivo, lerchán, diluviano

Esquecéralle tomar o contraceptivo e tivera unha noite axitada. A perspectiva da maternidade non a atraía nadiña nese momento: empezando no traballo, coa tese a medio rematar, preparando as oposicións, que na privada o choio éche outra cousa: simplemente non daba da si como para imaxinarse arrolando un cativo dous anos… e o resto, que mirando aqueles rostros adurmiñados que mal seguían as súas explicacións moitas veces daba en pensar toladas, como por exemplo: para que contribuír ao aumento do número de idiotas por metro cadrado? Claro que as kharxas non eran un tema especialmente interesante, mais ben diluviano, ou inda anterior, e nin sequera comprendía como podía ninguén considerar necesario o seu estudo. Un par de versos soltos en lingua romance na fin dun poema en árabe e hala! Veña botar foguetes para festexar a persistencia do idioma presuntamente autóctono -en realidade residuo dunha colonización anterior- na época de dominio musulmán da península ibérica. Canto durou o dominio árabe? Cen anos? Nin sequera. Pero… O mesmo pero de sempre.

Non sabía se dicirllo a el. Queríalle, pero éralle algo lerchán e non tiña gana de andar con explicacións na cuadrilla; tampouco estaba moi certa de como lle caería aquilo. Dáballe voltas mentres vía, por riba dos lentes, á Sara, a mordedelas co bolígrafo, ao Antonio riscar catro garabatos na folla do caderno, a Tomás papar moscas e a Xiana comer o libro. Tocou o timbre e o balbordo sacouna do seu ensimesmamento, obrigándoa a recoller os tarecos mentres repetía inutilmente a advertencia:

– A semana que ven teremos o exame do tema!

No café, alguén sentenciou:

– Parece que so se boten fillos ao mundo por neglixencia!

Sorriu e colleu o teléfono. O whassap era un invento. Riscou telegraficamente:

– Estou preñada.

E sorriu imaxinando a súa cara de susto.

Tentación

Mordedela, talla, termoloxía, precipitación, xenófobo

 

A termoloxía é a parte da física que estuda a calor. E coa mordedela lembrou o segundo principio da termodinámica, aquel enunciado clásico de Clausius: non existe ningunha máquina que tome calor dun foco frío e o transfira a un foco quente sen realizar traballo sobre o sistema. El estaba frío coma carambelo, pero aqueles dentes cravados na súa caluga foron como un sinal eléctrico, a faísca da buxía que prende a gasolina e pon o motor a andar. Notou como se lle incendiaba o sangue mentres as súas uñas riscaban nas costas unha mensaxe lúbrica. Ou Clausius ou a entropía andaban errados.

O pixama non era da súa talla: emprestárallo para pasar aquela noite, antes daquela viaxe que inevitablemente a levaría a un Norte distante e frío, a tea despegábase do corpo, negándose a cubrilo, e a temperatura subiulle tanto cando aquelas uñas alcanzaron o fin das costas que pensou entrar en ignición. Imaxinou a nova nos xornais: morto por combustión espontánea un triste profesor universitario. Con tan tétrica perspectiva arrefeceu un chisco, pero xa aqueles dedos alcanzaban o que non quería nin pronunciar e se non se consumiu nese mesmo instante foi pola súbita chegada dun trono e a precipitación conseguinte, que conseguiu refrescar a temperatura do cuarto abondo para lembrar aquel seu pai xenófobo que o perseguira coa escopeta na man polas rúas de Vimmerby, obrigándoo a mergullarse nas conxeladas augas do lago para non levar unhas perdigonadas.

– Estás certa de que teu pai non anda cerca?

 

 

A tinta

Pequena homenaxe a Carlos Casares.

Vento ferido

Cambio en tres

Xoguetes pra un tempo prohibido

Os escuros soños de Clío

Ilustrísima

Os mortos daquel verán

Deus sentado nun sillón azul

O sol do verán

Detrás da fiestra oíase un vento ferido de mal agoiro. Dentro, as labaradas bailaban na cheminea mentres o home, sentado ao carón do lume, coma un deus sentado nun sillón azul, repasaba un caderno de notas. O reloxo foi dando as horas e o home continuaba a ler e a anotar naquel seu caderno. A pluma e o caderno levaban con el desde a infancia, nun tempo tan triste que foran os seus únicos xoguetes para un tempo prohibido: tíñase prohibido lembrar aqueles dias, xurdidos entre os escuros soños de Clío, cando o único que o salvara dunha morte certa fora vivir na casa da Súa Ilustrísima. Non lembraba o nome do seu tío. Só o alcume con que debía chamalo: Ilustrísima, e non se lle esquecía desde que a primeira vez que quixo chamarlle tío levou un lapote que lle puxo a cara do revés. Alí, naquel pazo escuro que contemplaba o lento correr do río pola veiga cara a un mar distante puido contar os mortos daquel verán; a conta facíase na cociña, onde a ama rosmaba coa criada mentres metían a culler na cunca e sorbían o caldo cun ruído obsceno, mentres a conversa se tinguía de sangue e ausencias, e carraxe. Quería esquecer aquela gabia onde deixara os corpos do pai e da nai, e agradecer un rescate tan inesperado como inoportuno por parte da Súa Ilustrísima, que desde o alto do cabalo reclamara das camisas azuis e asasinas o privilexio de salvar a súa vida. Criárase naquela casa escura cantando o silabario polo día e anotando pola noite os nomes que non podían pronunciarse: Fabriciano, Uxío, Roque, Ramiro. Esmeralda, Rosario, Ludivina.

A súa fora unha vida longa, e o home repasaba nas labaradas os rostros que a foran marcando, a ferro primeiro, a lume e a cinsa. Botou os ollos á paisaxe, buscando o sol do verán que fuxira dacabalo do vento, o vento que arrandeaba as árbores e lembraba a súa vida como un cambio en tres actos. Escravitude, esperanza, liberdade. E só lamentaba que, no epílogo, vía os sinais daqueles primeiros días apoderarse da paisaxe, por iso escribía. Escribía e anotaba unha e outra vez os nomes escondidos naquel caderno, os nomes dos pais durmindo nunha gabia, collidos da man para enfrontar a negra sombra. A mesma que petaba na súa porta.

 

Foi

Lareto, enferruxar, arco da vella, salaio, condonábel

 

 

Dicían que era quen de pasar por baixo do arco da vella. O salaio da aldea cando morreu foi unánime. Era ben lareto, un defecto condonábel grazas á bonhomía. O último ramo de flores do cemiterio foi para o seu nome, a enferruxar no mármore do nicho, ollando como as silvas se fan as donas do adro.

bookcoverpreview_definitiva
O ceo e as horas

Á venda aquí

O dilema do conferenciante

Heterodonte, entrambilicar, cachiza, atropado, pesca.

Os simios son heterodontes. Teñen a dentamia atropada para unha alimentación omnívora… Mirou á concorrencia e descubriu, nervioso, ao home que comezaba a topenear na segunda fila, o interese feito cachizas, e díxose que igual entrambilicar a linguaxe non era boa arte na pesca de atención.
Tamén se preguntou se era lícito excluír da disertación as palabras empoeiradas, como quen esquece os cans abandonados que cruzan o camiño.

O baile do sol

Á venda aqui.

Quen quere máis?

Sufete, nacional, engarzar, sílvidos, simboloxía

 

Cando Anibal marchou camiño de Roma, eu fun atrás del. Viñeran coma sempre os fenicios procurar espadas e homes para un exército e prometíase un grande botín. Meu pai morrera o inverno anterior e miña nai non tardou moito en seguilo. Sen irmáns nin outra familia, os meus anos eran abondo para poder alistarme naquel exército e non tendo ninguén que se opuxera a aquela miña vontade, seguín ao sufete que dirixía a comitiva, que resultou ser un dos axudantes do xeneral. Naquel primeiro campamento, ao que cheguei logo de atravesar unha chaira inmensa, había homes de cen nacións e razas, e logo se me fixo claro que moi rica tiña que ser Cartago para pagar semellante exército. E aínda séndoo abondo e máis, tamén se me fixo claro axiña que aquela idea miña non me había levar por un camiño sinxelo. Botamos case un ano preparándonos para actuar ao seu gusto en todo momento, e, se cando cheguei era un neno que parecía un home, nun ano de instrución convertinme nun soldado. O máis encerellado, ao primeiro, foi deprender a simboloxía das bandeiras: eses farrapos arrandeándose no vento servían para transmitir as ordes a un grupo tan heteroxéneo, no que non houbo nunca un idioma común. Eles, os mandos, falaban a súa lingua fenicia, que deprendín con algunha dificultade, marabillado pola facilidade coa que conseguían engarzar os oficiais aquelas palabras nunhas peles que cargaban coa voz dos sufetes, que levaban impresa a voz de Aníbal. Anos máis tarde tamén eu deprendín a riscar naquelas peles as miñas propias palabras, e agora estou usando eses mesmos símbolos para compoñer esta memoria daqueles días coas palabras da miña tribo. Síntome como unha papuxa, un paxaro diminuto, cantando nun recanto perdido do mundo, pero o xeneral dicíanos que o coro dos sílvidos é máis forte e fermoso que a voz das aigues, aumentando aos nosos ollos de tamaño con aquela consideración que tiña por cada un de nós, sen desprezar nin ao mais cativo.

Eles, os fenicios de Cartago, tiñan de si unha certa conciencia nacional, a sensación de pertenza a un lugar único no mundo, pero iso non os facía desprezar aos demais homes, cidades, nacións ou razas. O seu prolongado comercio coas catro esquinas do mundo fixéralles apreciar canto de valor había en calquera lugar ou persoa, algo que os romanos aos que nos enfrontabamos nunca comprenderán: para eles non existe máis que a grandeza da súa cidade, que debe quedar por riba de calquera outra, de calquera consideración ou calquera persoa, mesmo das súas. A súa cidade é a súa relixión, máis que os seus deuses, que non son máis que unha mala combinación de deuses etruscos e gregos, e calquera que lles pete de xuntar ao carro de estatuas mudas coas que engalanar as súas prazas.

Cruzamos as montañas nevadas para vencelos, e o xeneral cometeu o erro de ser fiel ao seu espírito: respectalos ata o punto de non pensar en aniquilalos. Como un vello druída que confía en sacar proveito mesmo das víboras, e nunca as esmaga coa súa caiada cando se lle atravesan no camiño. Pero a víbora, coma o alacrán do conto, non pode evitar ser o que é, e se non a matas un día revolverase e matarate co seu veleno, so porque non pode deixar de ser quen é.

Iso foi o que aconteceu. Aquel exército de sílvidos venceu e venceu sen esmagar a cabeza da cobra, e esta revolveuse en canto tivo a súa oportunidade, destruíndo o soño da liberdade para seu proveito. Esa é a historia que quería contar. Pero xa sinto os pasos irados que se achegan, e debo trocar a pena pola espada, se quero seguir vivo un día máis. Mañá tal vez continúe coa miña historia, e se non, pregade a Larouco e Bandúa, a Navia Corona e Lug, e a todos os deuses, que me garden un sitio no seu eterno banquete.

As chaves

Petisco, agacharse, serpentín, afeminadamente, neopositivista.

Mastigaba no petisco e unha sensación de pánico asaltouno ao sentir como as chaves agrandaban o burato no peto do pantalón e comezaban a escorregar pola perna, agarradas a un último fío. Puxo cara de circunstancias para despedir ao seu interlocutor: un pesado emperrado en convencelo da necesidade de rescatar o modo de vida antigo como única solución para a crise ecolóxica do século XXI, e mentres o pensamento arrebolaba contra aquel chaleco branco e inmaculado unha furibunda sentencia:
– A ti queríate ver eu sacando no esterco.
Os seus labios pronunciaron unha frase máis propia do acto de sociedade no que se encontraban.
– Desculpa, teño que te deixar un momento.
Collendo o carreiro do baño para evitar ter que anicarse no medio daquela morea de xente a recoller as chaves da casa da que nunca debería ter saído esa mañá, cismou, recordando a multa que lle espetaran polo camiño, o rebentón posterior da roda, e o inevitable retraso co que chegara a aquela entrega do maior premio literario do país, ao que aspiraba como único remedio para poder evitar o desafiuzamento.
A friaxe do metal estaba xa a media coxa cando bateu coa espléndida beleza de Irma, mal chamada a doce, que nun rapto de condescendencia plantoulle dous bicos na meixela e unha pregunta malévola:
– E como ti por aquí?
– Convidáronme e non tiña escusa – dixo, querendo pasarlle polo fociño que ambos estaban competindo por aquel cheque.
– Non te fagas moitas ilusións…
– Xa. En fin, se me perdoas…
Deixou atrás a sorpresa daquel rostro non afeito a ser ignorado, e quixo seguir o seu camiño mentres as chaves comezaban a bambearse onda os xeonllos, guindadas dun único fío que, non sabía como, aínda termaba delas. Maldicindo non ter posto os vaqueiros en lugar de aquel traxe que levaba na lapela o recendo do abandono viu chegar a Marcelino desaforado:
– Estamos en todas as quinielas!
Estamos? A, claro, era o seu axente. O que pelexara con el para que rescatara aquel manuscrito de había dez anos e o presentara ao premio.
– Estou entusiasmado! – dicía afeminadamente, sacando relucir unha penuxe ostentosa e desafiante.
– Xa veremos – retrucou, cun aceno que quixo ser neopositivista, mostrando un querer polos feitos contrastados absolutamente fora de lugar naquel ambiente, para continuar cun
– Se me desculpas … e un aceno que indicaba o camiño dos aseos.
– Claro, claro, calquera non se pon nervioso nestas circunstancias…
E alí o deixou, imaxinando que unha arañeira termaba das súas chaves, agora xa facéndolle cóxegas na barriga da perna.
A piques de alcanzar a porta do baño repara na figura redonda de Canteiro, o crítico, que parece dirixirse cara el desde o fondo do corredor cun sorriso que non sabe como interpretar, pero que á fin comprende que non é para el, senón para a beleza de Irma que o seguía a poucos pasos por motivos que non quería nin tocar cun pau. Colleu carreira e entro nos baños acelerado, sentindo como aquel último fío crebaba e o acio de ferros saía disparado cara os urinarios verticalmente masculinos, deténdose a escasos milímetros da tragadeira.
Foi agacharse e verse diante do lume, co avó ditándolle as regras para non estragar a potada.
– Lume manso, neno, lume manso.
Mentres a augardente danzaba en círculos no serpentín para acabar caendo por aquel guizo na punta do cano ao cristal deslucido do vaso.
– Queres probar?
Quería, claro que quería, e recollendo as chaves lembrou como aquel lume lle abrasara a gorxa, producíndolle unha tose seca seguida dunha carraspeira longa e aceda.
Así anicado diante daquela louza de arrogante brancura alcanzouno a voz cacarexante de Marcelino:
– Gañamos! Gañamos!
E ergueuse para recibir a gloria.

Necesidade

Empadroar, eflorescente, rectocolite, profanar, andacamiños.

 

 O censor chamou á porta sen obter resposta. Pareceulle que o ollo aquel da porta escurecía por un intre, e desexou que a porta se abrise para acomodarse nun sofá mentres sometía aos habitantes da morada á enquisa de rigor. O seu máis que oficio era canseira, arriba e abaixo coma un andacamiños, desde que os primeiros babilonios deran coa roda e coa teima de rexistraren na arxila os seus domicilios. E non fora o nacemento de Xesús en Belén por causa da orde de empadroar aos súbditos seus do imperial Augusto? A porta non se abriu para o censor, que anotou o enderezo para regresar nunha próxima ocasión, urxido por unha rectocolite que veu sumar ao cansazo os síntomas dun apremo insubornable. Correu escaleiras abaixo, temeroso de acharse eflorescente nos escaparates e profanar co seu deplorable aspecto a tranquilidade daquela rúa deserta na segunda hora da mañá, esa na que os obreiros xa pasaron e os comercios non abriron aínda. Atoutiñando rexistrou na distancia o rótulo dun bar, aberto contra calquera posibilidade de negocio, e correu cara aquela entrada coa ansia ben visible no rostro ateigado de fulgores rubios, conseguindo entrar coa man atada á cintura nunha muda pregunta que lle foi contestada cun aceno:

 

– Ao fondo á dereita.

 

Sentou naquel trono prístino e baleirou a súa angueira, perdendo o rostro calquera traza de rubescencia para amosarse cerúleo no espello que encarou tras erguerse, non sen certa dificultade. Tirou da cadea e saíu ao mundo, procurando erguer un ánimo que non o sostiña.

 

– Unha manzanilla – pediu ao camareiro cun fío de voz, e o home máis que ouvir adiviñou os seus desexos.

 

Tiña que ir ao médico, claro. Pero xa botara as contas: se quería pagar o aluguer necesitaba aquel contrato, aquelas míseras horas eran as paredes da súa casa. Os censores no tempo de Augusto eran funcionarios. Eran outros tempos, pensou, mentres a manzanilla lle gorgolexaba nas tripas. Tiña que volver atrás e petar na seguinte casa. Pagou o café e marchou facer aquel traballo que o estaba matando.